×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه های خبری

true
    امروز  یکشنبه - ۲۹ مهر - ۱۳۹۷  
true
false

کسی می تواند به سوی نماز دعوت گر باشد که خود طعم شیرین نماز را چشیده باشد و آثار و کارکردهای نماز در او تحقق یافته باشد. تجلی آثار بی نهایت نماز در زندگی فردی و اجتماعی یک فرد می تواند بهترین و قوی ترین شیوه دعوت دیگران به فرهنگ نورانی نماز باشد. به امید […]

کسی می تواند به سوی نماز دعوت گر باشد که خود طعم شیرین نماز را چشیده باشد و آثار و کارکردهای نماز در او تحقق یافته باشد. تجلی آثار بی نهایت نماز در زندگی فردی و اجتماعی یک فرد می تواند بهترین و قوی ترین شیوه دعوت دیگران به فرهنگ نورانی نماز باشد. به امید روزی که بتوانیم نماز را بشناسیم و بشناسانیم. بچشیم و بچشانیم.

برای دعوت از افرادی که نسبت به نماز سهل انگاری نموده اند: الَّذِینَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ – «۵.قریش» و یا خدایی ناکرده تارک الصلاه هستند: قَالُوا لَمْ نَکُ مِنَ الْمُصَلِّینَ – «۴۳.مدثر» حتما باید مراحل چهارگانه ذیل الذکر را در نظر داشت.

چون افراد غالبا تا از لحاظ منطقی و عاطفی قانع نشوند تن به انجام کاری نمی دهند.

این مراحل چهارگانه که بایستی گام به گام دنبال شود در بیان امیرالمومنین علی (علیه السلام) به طور عموم برای عمل به واجبات آمده است، که می توان آن را زیربنایی برای تقویت و استحکام بنیه های معنوی دانست و آن را در تحقق دعوت افراد به نماز به کار بست.

اولین گام برای دعوت به زیباترین جلوه های زندگی یعنی نماز، مرحله استماع است؛

حضرت فرمودند: اول استمع؛ که در ملاقات اولیه خداوند با حضرت موسی (علیه السلام) هم این کلمه را می یابیم که فرمودند: (وَأَنَا اخْتَرْتُکَ فَاسْتَمِعْ لِمَا یُوحَى) –  ومن تو را برگزیده‌ام، پس به‌آنچه وحى مى‌شود گوش فراده «۱۳. طه»

خوب گوش دادن یکی از مهارت های مورد نیاز در پذیرش دعوت به نماز است. معمولا خوب گوش دادن فوایدی از جمله تمرکز بر پیام های دیگران، برداشت کامل و درک مناسب تر از منظور دیگران، ابراز علاقه، نگرانی و توجه به دیگران، تقویت ارتباط و تعامل خود با دیگران، افزایش تفاهم ما با دیگران، جلوگیری از سوتفاهم، افزایش قدرت یادگیری، کمک بر خودآگاهی و گسترش شناخت خود و دیگران و افزایش روحیه مشارکت جویی و کارگروهی را برای ما به ارمغان می آورد.

مرحله دوم و گام بعدی در این دعوت «فهمیدن» می باشد؛

حضرت فرمودند: استمع ثم استفهم! ، یعنی؛ اول گوش کن، سپس بفهم!

در این بخش سعی داریم، برای کسب مهارت شنیدن و فهمیدن نکاتی را در ادامه تقدیم شما خوبان کنیم که با انجام مداوم و مستمر این تکنیک و به کار بستن این اقدامات عملی، شما در نهایت می توانید در هر دو بخش شنیدن و فهمیدن ، سطح مهارتی خود را بشدت افزایش داده و مقدمات گام سوم و چهارم را در خود نهادینه کنید.

چگونه خوب گوش کنیم و بفهمیم؟

  • برای درک بیشتر گوینده به زبان بدن او توجه کنیم. خود را به جای طرف قرار بدهیم و سعی کنیم دنیا را از دیدگاه او ببینیم و درک کنیم.
  • با طرح سوالاتی از خود ، تیز حسی مان را افزایش دهیم. مثلا چرا او حالا این موضوع را به من گفت؟ ، منظور او چیست؟ ، نکات اصلی حرف او چیست ؟ و…عوامل حواس پرتی را به حداقل برسانیم. ( از جمله: بازی کردن با کلید و سکه ، تکان خوردن یا حالت عصبی ، ضرب گرفتن روی میز با انگشتان ، جا به جا شدن مکرر ، تماشای تلویزیون ، سر تکان دادن به عابرین ، روزنامه خواندن.)
  • ارتباط چشمی مناسب برقرار کنیم. نه آن قدر خیره شویم که گوینده را معذب کنیم و نه آن قدر به او نگاه نکنیم که تصور کند به ارتباط با او علاقه‌ای نداریم.
  • بهتر است به گونه‌ای بنشینیم که بدن ما کمی متمایل به جلو و به طرف گوینده باشد. احساسات درک شده‌اش را به او انعکاس دهیم. مثلا بگوییم این موضوع باعث خوشحالیت شده ؟! ، غمگین به نظر می‌رسی ! به نظرم این موضوع شما را ناراحت کرده ! او….با بیان عباراتی گوینده را به ادامه‌ صحبت تشویق کنیم. مثلا خب خب! ، بعد چی شد؟ ، جدی ؟! ، واقعا ؟!و…….
  • گاهی موضوعات مهم مطرح شده را به گوینده یادآور شویم تا میزان درک خود را مورد ارزیابی قرار دهیم. مثلا چند دقیقه اجازه دهید ببینم درباره چه چیزهایی صحبت کردیم ، اول؛ برای خوب گوش دادن و درک بهتر گوینده ضروری است تلاش نماییم برخی خصوصیات و توانایی‌ها را در خود افزایش دهیم، مثلا کسانی که از واژگان بیشتری استفاده می کنند، شنوندگان بهتری هستند، کسانی که پیشرفت تحصیلی بهتری دارند، توانایی گوش دادن آنها نیز بیشتر است. زنان در تفسیر و تشخیص پیام‌های غیرکلامی از مردان کارآمدترند، معمولا افراد درونگرا، شنوندگان بهتری هستند.
  • تا وقتی که گوینده مطلب خود را تمام نکرده و یا منتظر پاسخ نیست، سخن او را قطع نکنیم.
  • موقع شنیدن سخنانی که خوشایند ما نیست و یا مخالف خواسته‌ها و تمایلات و افکار ما هستند، صبر و شکیبانی از خود نشان داده و با علایم کلامی و غیرکلامی نامناسب از خود عکس‌العمل نشان ندهیم.
  • عوامل مزاحم را از محل گفتگو دور کنیم، مانند : خاموش کردن رادیو ، تلویزیون ، ضبط صوت. در صورت ضرورت قطع تلفن و یا نصب کاغذی بر روی در اتاق با عنوان لطفا مزاحم نشوید.

و اما برای کامل شدن این بخش باید به این سوال اساسی اشاره کرد و پاسخ داد که؛ چرا علیرغم اینکه فواید گوش دادن را می دانیم، ولی خوب گوش نمی دهیم؟

علت آن عواملی از قبیل:

  • عجله می کنیم و گوینده را با سؤالات پی در پی طوری بمباران می کنیم که احساس کند مورد بازجویی قرار گرفته است.
  • در گوش دادن به مطالب مهم ، از یادداشت ‌برداری نکات کلیدی غفلت می کنیم.
  • شنیدن سخنانی که خوشایند ما نیست و یا مخالف خواسته‌ها و تمایلات و افکار ما هستند را نمی خواهیم بشنویم در نتیجه خوب گوش نمی کنیم.
  • بیش از گوش کردن دوست داریم حرف بزنیم.
  • جملات دیگران را تکمیل می کنیم چون می خواهیم زود به نتیجه برسیم.
  • پرسش دیگران را با پرسش جدید جواب می دهیم.
  • متوجه جهت‌گیری‌های شخصی نیستیم.
  • همزمان با گوش دادن، به عالم تخیل یا رویاهای خودمان وارد می شویم.
  • در گفتگو با دیگران به دنبال تحمیل سلطه خود به آنها هستیم و می خواهیم حرفمان را به آنها ثابت کنیم.
  • صبر نمی کنیم تا صحبت طرف مقابل، تمام شود بعد پاسخ خود را آغاز کنیم.بازخورد مناسبی به گفته‌های طرف مقابل نمی دهیم.
  • پرسش‌های خود را به طور واضح و باز مطرح نمی کنیم.

گام سوم در دعوت به نماز مرحله یقین (باور کردن) است؛

حضرت امیرالمومنین علی (ع) پس از بیان «استمع ثم استفهم» فرمودند: ثم استیقن! ؛ یعنی اول گوش کن سپس بفهم، سپس یقین کن.

باور پیدا کردن و یقین حاصل کردن به یک مسئله عبادی و معنوی بسیار حائز اهمیت است. معمولا انسان ها تا کاری را باور نکنند و به یقین نرسند انجامش نمی دهند. پس زیرساخت عمل به یک مسئله دینی و خاصه نماز که ستون، خیمه دین و چهره و صورت دین نام گرفته است، باید پس از شنیدن آثار و برکات آن، باید نسبت به درک و فهم عمیق فلسفه و چرایی آن اقدام نمود.

در گام سوم باید باورمان بشود که اولین سوال روز قیامت نماز است. بایستی یقین کنیم که کلید بهشت نماز است. عمیقا باید باور داشته باشیم که نماز موثرترین و کارآمدترین فریضه در افزایش سلامت معنوی و کاهش آسیب های اجتماعی است. و یقین باید حاصل کرد که خودشکفتگی معنوی و سعادت و رستگاری  برای انسان حاصل نمی شود مگر با اقامه نماز و بزرگ داشتن نماز، و این مهم محقق نمی شود مگر با خوب گوش دادن و خوب فهمیدن.

قرآن کریم می فرماید: (الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ) – کسانی که سخن بشنوند و به نیکوتر آن عمل کنند (زمر – آیه ۱۸)

یعنی از بهترین و نیکوترین اقوال تبعیت می کنند. خداوند در مدح و ستایش آنان می فرماید: (أُولَئِکَ الَّذِینَ هَدَاهُمُ اللَّهُ  وَأُولَئِکَ هُمْ أُولُو الْأَلْبَابِ) – آنان هستند که خدا آنها را هدایت فرموده و هم آنان به حقیقت خردمندان عالمند (زمر  آیه ۱۸)

و باز در قرآن هشدار جدی داریم به کسانی که می گویند گوش دادیم ولی در واقع گوش ندادند.: (وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ قَالُوا سَمِعْنَا وَهُمْ لَا یَسْمَعُونَ) – و شما مؤمنان چون کسانی نباشید که گفتند شنیدیم، و به حقیقت نمی‌شنوند. (انفال – ۲۱)

 

گام آخر و چهارم عبارت است از عمل؛

حضرت پس از بیان سه مرحله استمع (شنیدن) ثم استفهم (فهمیدن) ثم استیقن (یقین و باور پیدا کردن)، در نهایت فرمودند: ثم استعمل (سپس به کار بند) یعنی حالا که خوب گوش دادی و پس از آن اهمیت مطلب را فهمیدی و بعد از آن ، مطلب فهمیده شده در اعماق جانت رسوخ کرد و به یک باور عمیق و درونی تبدیل شد، حال نوبت آن است که همت کنی و آن عقیده و باور را در متن زندگی خود پیاده کنی.

جمع بندی  و نتیجه گیری:

چنانچه اعمالی که ما به عنوان عبادت و بندگی خدا انجام می دهیم از روی درک و شناخت و باور نشات گرفته باشد، یقینا آثار و کارکردهای آن عبادت در متن زندگی ما ساری و جاری خواهد بود. و همین امر، حلاوت ذکر و یاد خدا را به همراه خواهد داشت. لذا کسی که طعم شیرین ارتباط با خدا را چشید، دیگر عبادتی همچون نماز برای او کسالت آور و خسته کننده نخواهد بود و سعی می کند که هرچه بیشتر با آگاهی و معرفت بر غنای نماز خویش و عیار آن بیفزاید و نماز را با حال و حضور و خشوع بیشتر به جای آورد. این گونه می شود که فرد می تواند از خود و اطرافیان خود نمازگزار واقعی بسازد و «داعی الی الصلاه» (دعوت کننده به سوی نماز) گردد.

 

مسعود دریس

مدیر روابط عمومی و امور استان های ستاد اقامه نماز

شهریور ماه ۹۷

true
برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.

true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

*


false